Przewód hydrauliczny składa się z węża oraz końcówek i tulejek. Końcówki do przewodów hydraulicznych można podzielić przede wszystkim ze względu na sposób ich montażu w wężu hydraulicznym. Najbardziej popularne są końcówki zagniatane, które mocuje się poprzez zaciśnięcie w specjalnych prasach, to znaczy w maszynach do zakuwania węży, wykorzystując do tego specjalne oprawki (tulejki). Jest to sposób gwarantujący najwyższy poziom szczelności i wytrzymałości ciśnieniowej, nie mniej jednak na rynku można spotkać też końcówki wciskane (ang. push-lock), które nie wymagają dodatkowego elementu mocującego - stosowane głównie do przewodów niskociśnieniowych z oplotem tekstylnym. Kolejnym wariantem są końcówki skręcane, w których specjalną nagwintowaną tuleję nakręca się na wąż, a następnie do tulei wkręca się końcówkę. Ten system jest wykorzystywany w przewodach do klimatyzacji oraz układach centralnego smarowania, można go też spotkać w branży górniczej. Każdy z wymienionych rodzajów końcówek ma swoją charakterystyczną budowę, a dokładnie chodzi o tzw. ogon końcówki. Jeżeli popatrzymy na budowę końcówki do węża, niezależnie od systemu jej mocowania, można wyznaczyć dwie główne części, tj. przyłącze – umożliwiające połączenie przewodu z innymi komponentami układu (rodzaje i typy zostały omówione w poprzednich rozdziałach) oraz ogon odpowiedzialny za zapewnienie szczelności połączenia. Jak już wspomniano, ogon jest inny dla każdego z ww. systemów co przedstawiono poniżej.
Rys. Ogon końcówki do węża a) i b) zagniatanej, c) wciskanej, d) wkręcanej
W końcówkach zagniatanych pojawia się dodatkowy element budowy, tzn. zamek odpowiedzialny za utrzymywanie końcówki w wężu podczas pracy pod ciśnieniem.
W przypadku końcówek zagniatanych rozróżnia się dwa rodzaje ogonów:
• ogony standardowe stosowane w wężach jedno i dwu oplotowych oraz cztero oplotowych w normie 4SP (rysunek a),
• ogony z dodatkowym wew. zamkiem typu Interlock stosowane w pozostałych wężach cztero- i sześciu oplotowych (rysunek b).
Końcówki Interlock zapewniają najsilniejsze połączenie między wężem a końcówką w przypadku wysokiego ciśnienia pulsacyjnego i środowiska z dużym obciążeniem mechanicznym. W branży hydrauliki siłowej ogon końcówki nazywany jest też czasem choinką ze względu na to, że duża część producentów końcówek do węży produkuje swoje końcówki z ogonami przypominającymi choinkę, a niewielu ma specjalnie zaprojektowane ogony, tak by zapewnić jak najlepsze uszczelnienie.
Rys. Ogony końcówek różnych producentów a) ogon standardowy, b) ogon typu Interlock
Jeżeli przyjrzymy się nieco bliżej konstrukcji ogona, to u tych producentów u których znajdziemy specjalnie zaprojektowane ogony, możemy zauważyć trzy główne strefy, które pełnią różne funkcje.
Aby zapewnić najlepsze połączenie powinno się unikać mieszania komponentów różnych producentów. Kluczem do niezawodnego, bezpiecznego i szczelnego połączenia jest używanie wszystkich komponentów do produkcji przewodów od jednego producenta.
W przypadku połączeń zagniatanych kluczową rolę odgrywa też zastosowanie odpowiedniej oprawki (tulejki) dedykowanej do konkretnego typu węża i końcówki. Dobór odpowiedniej tulejki odbywa się za pomocą tzw. tablicy zakucia (ang. crimping (swaging) chart) lub książki zakuć (ang. crimping (swaging) booklet), w których producent oprócz rodzaju prawidłowej oprawki wskazuje również parametry związane z zagniataniem tj. rozmiar szczęk maszyny zaciskającej jakich należy użyć, wymiar zakucia, który należy ustawić na maszynie, informuje czy wąż należy skórować czy też nie. Niektórzy producenci elementów do produkcji przewodów oferują również swoje maszyny do zakuwania przewodów, które mogą być wyposażone w automatyczne systemy ustawiania odpowiednich parametrów.
Proces produkcji przewodów hydraulicznych nie jest sam w sobie skomplikowany, należy tylko pamiętać o stosowaniu się do zaleceń producentów węży i końcówek. Nie jest to też proces identyczny dla wszystkich producentów, ponieważ niektórzy producenci oferują, np. końcówki ze wstępnie zaciśniętą oprawką, ang. one piece – system bardzo popularny w Stanach Zjednoczonych, ale obecny również na polskim rynku. Eliminuje on ryzyko pomyłki zastosowania złej końcówki i oprawki, które nie pasują do siebie, ale z kolei jego wadą jest posiadanie większej ilości materiału (pozycji) na magazynie.
Rys. Końcówka systemu one piece
W tabelach zakuć czy też książkach zakuć znajdziemy taki parametr jak długość skórowania zewnętrznego oraz wewnętrznegowęża. Jest to związane z procedurą prawidłowego wykonania przewodów hydraulicznych danego producenta, lecz nie wszystkich. Niektórzy producenci stworzyli specjalne serie produktów nie wymagające skórowania, jednak większość producentów używa systemu ze skórowaniem i bez w zależności od zastosowanego rodzaju węża i końcówki. System ten przewiduje ściągnięcie zewnętrznej warstwy węża na odcinku pod oprawką, a dla węży z końcówkami Interlock również warstwy wewnętrznej. Nie ma jednolitej reguły mówiącej kiedy należy skórować węża, a kiedy nie. Jest to jednoznacznie określone przez danego producenta. Na rysunku poniżej pokazano przekroje zakutych przewodów z końcówkami ze standardowym ogonem bez skórowania i dla końcówek z ogonem typu Interlock.
Rys. Przekrój zakutej końcówki a) ogon standard bez skórowania, b) ogon standard ze skórowaniem zew., c) ogon typu Interlock ze skórowaniem zew. i wew.
Na przekrojach da się zauważyć, że tulejki dedykowane do węży bez skórowania - rysunek a - posiadają specyficzne ostre zęby, aby ułatwić wgryzienie się w warstwę zewnętrzną węża. Na zdjęciach widać też strukturę wzmocnienia (oplotu) węża oraz charakterystyczne przewężenie ogona końcówki, które powstaje po zagniataniu w maszynie. Da się też dostrzec mechanizm zazębiania się zamka z tuleją.
Jeśli chodzi o końcówki do węży, to możemy jeszcze dokonać jednego podziału. Ze względu na geometrię rozróżniamy końcówki proste lub kątowe, najczęściej 45o oraz 90o , ale dostępne są też inne kąty, szczególnie dla końcówek z przyłączem kołnierzowym SAE. Końcówki męskie z gwintami zewnętrznymi występują tylko jako proste. W branży hydrauliki siłowej popularne są też skrótowe nazwy określające przedstawione systemy uszczelniające stosowane w końcówkach hydraulicznych. Nazwy te wzięły się ze standardów niemieckich i mają zastosowanie na całym świecie, a szczególnie w Europie. W przypadku połączeń systemu DIN spotkać możemy się np. ze skrótami DKOL (DICHT KEGEL O RING LEICHT) lub DKOS (DICHT KEGEL O RING SCHWER).