{"id":296,"date":"2025-01-28T11:25:32","date_gmt":"2025-01-28T10:25:32","guid":{"rendered":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/?p=296"},"modified":"2025-01-28T11:27:08","modified_gmt":"2025-01-28T10:27:08","slug":"wielkosci-fizyczne-i-jednostki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/2025\/01\/28\/wielkosci-fizyczne-i-jednostki\/","title":{"rendered":"Wielko\u015bci fizyczne i jednostki"},"content":{"rendered":"\n\n\n\n\n<p [object NamedNodeMap]>Jak mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 w przedstawionym we wpisie &#8222;Wprowadzenie&#8221; przyk\u0142adzie pojawi\u0142o si\u0119 kilka wielko\u015bci fizycznych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cliwe jest opisywanie, rozpatrywanie i projektowanie uk\u0142ad\u00f3w hydraulicznych. Prawa fizyki jakie wyst\u0119puj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w uk\u0142adach hydraulicznych wyra\u017caj\u0105 wzajemne zwi\u0105zki mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi wielko\u015bciami fizycznymi. Prawa te formu\u0142owane s\u0105 w postaci r\u00f3wna\u0144 matematycznych okre\u015blaj\u0105cych \u015bcis\u0142e <strong>ilo\u015bciowe <\/strong>relacje mi\u0119dzy tymi wielko\u015bciami, a to zwi\u0105zane jest zawsze z liczbowym stosunkiem danej wielko\u015bci do przyj\u0119tej <strong>jednostki<\/strong>. Wiele z wielko\u015bci fizycznych jest wsp\u00f3\u0142zale\u017cnych tzn. powsta\u0142ych na wskutek przeprowadzonych operacji matematycznych np. pr\u0119dko\u015b\u0107 jest d\u0142ugo\u015bci\u0105 podzielon\u0105 przez czas, g\u0119sto\u015b\u0107 mas\u0105 podzielon\u0105 przez obj\u0119to\u015b\u0107 itd. Dlatego z po\u015br\u00f3d wszystkich wielko\u015bci fizycznych zosta\u0142y wybrane tak zwane wielko\u015bci <strong>podstawowe <\/strong>, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych mo\u017cliwe jest wyra\u017cenie wszystkich pozosta\u0142ych nazywanych wielko\u015bciami <strong>pochodnymi<\/strong>. Ten sam podzia\u0142 obowi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c dla jednostek. Jednostki podstawowe s\u0105 ustalone, a jednostki pochodne definiuje si\u0119 za pomoc\u0105 jednostek podstawowych. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105cym w Polsce uk\u0142adem jednostek jest uk\u0142ad SI (fr. Syst\u00e8me international d&#8217;unit\u00e9s). Uk\u0142ad SI ma siedem podstawowych jednostek i dwie uzupe\u0142niaj\u0105ce niezb\u0119dne w sformu\u0142owaniach praw fizyki.5 Jednostki te zosta\u0142y przedstawione w tabeli 1.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p [object NamedNodeMap]>Tabela 1 Wielko\u015bci podstawowe i uzupe\u0142niaj\u0105ce i ich jednostki w uk\u0142adzie SI.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p>Lorem Ipsum has been the industry&#8217;s standard dummy text ever since the 1500s.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p [object NamedNodeMap]>Opr\u00f3cz jednostek w fizyce pos\u0142ugujemy si\u0119 poj\u0119ciem wymiaru jednostki danej wielko\u015bci fizycznej. Wymiarem jednostki podstawowej jest po prostu ona sama. Natomiast dla jednostek pochodnych wymiar jest kombinacj\u0105 jednostek podstawowych (w odpowiednich pot\u0119gach). Na przyk\u0142ad jednostka si\u0142y ma wymiar kg . m\/s2 wynikaj\u0105cy ze wzoru F = ma. Niekt\u00f3re jednostki pochodne maj\u0105 swoje nazwy tak jak jednostka si\u0142y &#8211; niuton. Opr\u00f3cz jednostek podstawowych i pochodnych pos\u0142ugujemy si\u0119 tak\u017ce jednostkami wt\u00f3rnymi , kt\u00f3re s\u0105 ich wielokrotno\u015bciami. Wyra\u017ca si\u0119 je bardzo prosto poprzez dodanie odpowiedniego przedrostka okre\u015blaj\u0105cego odpowiedni\u0105 pot\u0119g\u0119 dziesi\u0119ciu, kt\u00f3ra jest mno\u017cnikiem dla jednostki (patrz tabela 2).<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p [object NamedNodeMap]>Tabela 2 Wybrane przedrostki jednostek wt\u00f3rnych.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n<p>Lorem Ipsum has been the industry&#8217;s standard dummy text ever since the 1500s.<\/p>\n\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":1,"featured_media":297,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"pagelayer_contact_templates":[],"_pagelayer_content":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[11,12],"class_list":["post-296","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hyd","tag-jednostki-2","tag-wielkosci-fizyczne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=296"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":307,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/296\/revisions\/307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media\/297"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=296"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=296"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rj-dynamics.pl\/wp\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=296"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}